Katheters zijn medische hulpmiddelen die veelvuldig worden gebruikt in de gezondheidszorg om toegang te krijgen tot de blaas, bloedvaten of andere lichaamsholtes. Ze worden gebruikt voor verschillende doeleinden, zoals het afvoeren van urine, het toedienen van medicatie of het meten van druk. Als verpleegkundige is het essentieel om vertrouwd te zijn met de verschillende soorten katheters en hun toepassingen. In deze uitgebreide blogpost zullen we de meest voorkomende soorten katheters bespreken, hun indicaties en de juiste verzorging ervan.
1. Urinekatheters #
Urinekatheters, ook wel blaaskatheters genoemd, worden gebruikt om urine uit de blaas af te voeren wanneer de patiënt niet in staat is om normaal te plassen. Er zijn verschillende soorten urinekatheters:
– Verblijfskatheter #
Een verblijfskatheter is een flexibele buis die in de blaas wordt ingebracht en daar blijft gedurende een langere periode, variërend van enkele dagen tot weken. Het wordt vastgehouden door een ballon gevuld met water. Verblijfskatheters kunnen worden gebruikt bij aandoeningen zoals urineretentie, incontinentie of bij bepaalde chirurgische ingrepen.
– Intermittente katheter #
Een intermittente katheter is een dunne buis die in de blaas wordt ingebracht om urine af te voeren en daarna direct wordt verwijderd. Dit type katheter wordt gebruikt voor kortdurende drainage en kan helpen bij het voorkomen van infecties en blaasproblemen bij patiënten met urineretentie.
– Suprapubische katheter #
Een suprapubische katheter is vergelijkbaar met een verblijfskatheter, maar de buis wordt ingebracht via een kleine incisie in de onderbuik rechtstreeks in de blaas. Dit type katheter kan worden gebruikt bij patiënten met langdurige urineretentie of blaasproblemen.
2. Intravasculaire Katheters #
Intravasculaire katheters, ook wel bekend als IV-katheters, worden gebruikt om toegang te krijgen tot de bloedbaan voor het toedienen van medicatie, vloeistoffen, bloedproducten of voor het meten van druk. Er zijn verschillende soorten intravasculaire katheters:
– Perifere intraveneuze katheter #
Een perifere intraveneuze katheter wordt in een ader in de arm of hand ingebracht en wordt gebruikt voor kortdurende toegang tot de bloedbaan. Het wordt meestal gebruikt voor het toedienen van medicatie of vloeistoffen.
– Centraal veneuze katheter (CVK) #
Een centraal veneuze katheter, ook wel bekend als een centraal lijn, wordt in een grote ader ingebracht, zoals de hals, de borst of het liesgebied. Het kan langdurige toegang bieden tot de bloedbaan en wordt vaak gebruikt bij patiënten die intensieve zorg nodig hebben, zoals chemotherapie, hemodialyse of intraveneuze voeding.
– Pulmonale arteriële katheter (Swan-Ganz-katheter) #
Een pulmonale arteriële katheter wordt ingebracht in de ader en naar het hart gestuurd om de hartfunctie en hemodynamische parameters te meten. Het wordt meestal gebruikt in de intensieve zorg of bij patiënten die ernstige hart- of longaandoeningen hebben.
3. Andere Soorten Katheters #
Naast urinekatheters en intravasculaire katheters zijn er nog andere soorten katheters met specifieke toepassingen:
– Maagsonde #
Een maagsonde wordt gebruikt om voeding, medicatie of contrastmiddelen rechtstreeks in de maag toe te dienen. Het kan ook worden gebruikt om maaginhoud af te voeren. Maagsondes kunnen via de neus of via een chirurgische opening in de buik worden ingebracht.
– Rectale katheter #
Een rectale katheter wordt gebruikt voor rectale decompressie, bijvoorbeeld bij patiënten met darmobstructie of na bepaalde chirurgische ingrepen. Het wordt ingebracht in het rectum om de druk te verlichten en gas of vloeistoffen af te voeren.
Verzorging van Katheters #
De juiste verzorging van katheters is essentieel om infecties en complicaties te voorkomen. Hier zijn enkele algemene richtlijnen:
– Handhygiëne #
Verpleegkundigen moeten altijd hun handen wassen of desinfecteren voordat ze katheters aanraken om de verspreiding van micro-organismen te voorkomen.
– Steriele techniek #
Katheters moeten volgens steriele technieken worden ingebracht en verzorgd om infecties te voorkomen. Verpleegkundigen moeten handschoenen dragen en steriele materialen gebruiken tijdens de procedure.
– Beveiliging en fixatie #
Katheters moeten correct worden bevestigd en gefixeerd om te voorkomen dat ze verschuiven of onbedoeld worden verwijderd. Dit helpt complicaties te voorkomen.
– Reguliere controle #
Verpleegkundigen moeten regelmatig de katheters controleren op tekenen van complicaties, zoals infectie, verstopping of lekkage. Ze moeten ook de patiënt observeren op eventuele ongemakken of bijwerkingen.
Conclusie #
Als verpleegkundige is het van cruciaal belang om vertrouwd te zijn met de verschillende soorten katheters en hun toepassingen. Het correct gebruik en de verzorging van katheters zijn essentieel om de veiligheid van de patiënt te waarborgen en complicaties te voorkomen. Door de juiste kennis en vaardigheden te hebben op het gebied van katheterisatie, kunnen verpleegkundigen effectieve en veilige zorg bieden aan hun patiënten.
